डोंगर महादेव गुफा, कोरंभी, ता. पवनी

डोंगर महादेव गुफा, कोरंभी, ता. पवनी, जि. भंडारा –

विदर्भाच्या निसर्गरम्य भूमीत अनेक प्राचीन धार्मिक आणि ऐतिहासिक स्थळे दडलेली आहेत. त्यापैकीच एक म्हणजे कोरंभी येथील डोंगर महादेव गुफा.
पवनीपासून सुमारे १० किमी अंतरावर कोरंभी गावाजवळ डोंगरावर दगडात कोरलेल्या प्राचीन गुहा आहेत. हे धार्मिक क्षेत्र ‘कोरंभी डोंगर महादेव’ म्हणून ओळखले जाते. महाशिवरात्रीपासून येथे दहा दिवसांची भव्य यात्रा भरते. या काळात परिसरात भक्तिमय वातावरण निर्माण होते.

सातपुड्यासारख्या दिसणाऱ्या या डोंगरावरील दोन गुहांमध्ये प्राचीन शिवलिंग आणि शिवमूर्ती आहेत. डोंगरावर जाण्यासाठी सुमारे ७०० ते ८०० पायऱ्या चढाव्या लागतात. हा चढाईचा प्रवास थोडा आव्हानात्मक असला, तरी आजूबाजूचा हिरवागार निसर्ग आणि डोंगररांगांचे अप्रतिम सौंदर्य भाविक व पर्यटकांचा थकवा दूर करते. डोंगर महादेव हे केवळ श्रद्धास्थान नाही, तर निसर्ग आणि इतिहासाचा सुंदर संगम आहे. घनदाट जंगलाने वेढलेला हा परिसर शांतता आणि अध्यात्मिक अनुभूती देतो.

याच मंदिराच्या वरील डोंगरावर सुमारे १ किमी अंतरावर ‘गिरजाचे माहेरघर’ आहे. येथे तीन मोठ्या गुहा असून, घनदाट जंगलाने वेढलेल्या या प्राचीन गुहा पर्यटकांना विशेष आकर्षित करतात. या परिसरातील नैसर्गिक सौंदर्य आणि गुहांची रचना पाहण्यासारखी आहे.
घनदाट जंगल आणि निसर्गरम्य डोंगररांगांनी वेढलेला हा परिसर उमरेड-पवनी-कऱ्हांडला अभयारण्याच्या क्षेत्रात येतो. त्यामुळे या पर्यटनस्थळाचा अपेक्षित विकास अद्याप मोठ्या प्रमाणात होऊ शकलेला नाही.

मात्र, श्रद्धा, इतिहास आणि निसर्गसौंदर्याचा अनोखा संगम असलेले डोंगर महादेव गुफा, कोरंभी हे विदर्भातील एक सुंदर आणि आगळेवेगळे पर्यटनस्थळ आहे. योग्य नियोजन आणि सुविधांचा विकास झाल्यास या ठिकाणाला विदर्भातील एक महत्त्वाचे धार्मिक व पर्यटनस्थळ म्हणून निश्चितच ओळख मिळू शकते. निसर्गाच्या कुशीत वसलेले महादेवाचे हे प्राचीन स्थान एकदा तरी अनुभवायलाच हवे!