भारतातील ठाण्यावरील पहिले अरब आक्रमण आणि मराठा संघर्ष –
हिंदू तलवारींचा अरबांशी झालेला पहिला संघर्ष ठाण्यात (महाराष्ट्रात) लढणाऱ्या साळुंके योद्ध्यांनीच अनुभवला. (इ.स. ६३६) साळुंके/चालुक्य अवनिजनाश्रय आणि त्यांचे शिंदे, कदम, जाधव, निकम, राष्ट्रौध, मोरे व शेलार यांसारख्या मराठा हिंदू मित्रपक्षांनी अरबांचा दणदणीत विजय मिळवून पराभव केला. (इ.स. ७३८)
“इतिहासाचा एक टप्पा हे स्पष्टपणे दाखवून देतो की, जेव्हा जेव्हा शक, हूण आणि कुशाण यांसारख्या परकीय आक्रमक शक्तींनी नर्मदा नदी ओलांडून भारतीय भूभागावर आक्रमण करण्याचे धाडस केले, तेव्हा त्रिमहाराष्ट्राच्या शूर मराठा योद्ध्यांनी त्यांचा संपूर्ण नायनाट केला. या शूर योद्ध्यांनी आपल्या मातृभूमीचे रक्षण करताना, प्रत्येक वेळी आपल्या परकीय शत्रूंना पराभूत केले आणि त्यांच्या साम्राज्यवादी योजनांना कधीही यशस्वी होऊ दिले नाही. ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक दृष्टिकोनातून, हे अत्यंत महत्त्वाचे आहे की, दक्षिण भारतीय पंचांगानुसार, शक संवताची (शक युगाची) ऐतिहासिक सुरुवात पैठणचे पराक्रमी मराठा सम्राट, राजा शालिवाहन यांच्या गौरवशाली राजवटीने झाली. त्यांच्या अतुलनीय नेतृत्वामुळे आणि सांस्कृतिक प्रभावामुळेच या युगाला त्यांचे नाव देण्यात आले. मराठा साम्राज्याचे शौर्य आणि सामर्थ्य केवळ प्रादेशिक सीमांपुरते मर्यादित नव्हते. ते एक अभेद्य जागतिक शक्ती म्हणून उदयास आले.
ऐतिहासिक पुराव्यांनुसार, मराठा योद्ध्यांनी केवळ ठाण्यात (इ.स. ६३६) पहिले भारतीय लष्करी योद्धे म्हणून नाव कमावले. आक्रमक अरबांचा धैर्याने आणि निर्णायकपणे सामना करण्याची शक्ती त्यांच्यात होती. त्यानंतरही त्यांचे विजयकार्य सुरूच राहिले. त्यानंतर, इ.स. ७३८ मध्ये झालेल्या ऐतिहासिक आणि भीषण नवसारीच्या लढाईत, त्यांनी आपली विलक्षण युद्धकला आणि सामरिक पराक्रम दाखवून दिला. या लढाईत मराठ्यांनी आक्रमण करणाऱ्या अरब सैन्याचा दारुण पराभव केला, जो इतिहासातील अरबांच्या सर्वात मोठ्या आणि निर्णायक पराभवांपैकी एक मानला जातो. हा ऐतिहासिक विजय नोंदवणारे आणि परकीय आक्रमकांचे मनोधैर्य खच्ची करणारे ते पहिले महान वीर होते. (आणि महत्त्वाचे म्हणजे, या पोस्टमधील चित्रात मुघल, पठाण, हबशी, फ्रेंच, पोर्तुगीज, डच, निझाम, कुतुबशाही, बिदरशाही, इराणी, अफगाण आणि आदिलशाही यांचा समावेश नाही.)
मयुराराजे जाधवराव